<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-stylesheet href="/in/rss-styles.xsl" type="text/xsl"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>Hospital AI Lab</title><description>Mga kolum tungkol sa regulasyon ng medical AI sa Pilipinas: ang FDA Act at medical device, ang Data Privacy Act, ang UHC Act at ang ASEAN Guide sa AI governance.</description><link>https://hospital-ai-lab.com/in/</link><language>en</language><atom:link href="https://hospital-ai-lab.com/in/rss.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 00:00:00 GMT</lastBuildDate><item><title>EO 131: National AI Council at ang ibig sabihin sa ospital</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-16-eo-131-national-ai-council-ano-ibig-sabihin-para-sa-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-16-eo-131-national-ai-council-ano-ibig-sabihin-para-sa-ospital/</guid><description>Nilagdaan ang EO 131 para sa AI Governance Framework at National AI Council. Ano ang sinasabi nito, at ano ang hindi pa malinaw para sa ospital.</description><pubDate>Mon, 16 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;“May bagong utos ang Pangulo tungkol sa AI. Kailangan ba nating baguhin ang patakaran ng ospital?” Ito ang tanong na maririnig ng mga administrador at nurse leader ngayong linggo. Narito ang malinaw na nalalaman natin tungkol sa Executive Order No. 131, at kung ano ang hindi pa natin masasabi. Paalala: hindi namin nabuksan ang mismong teksto sa Official Gazette (nagbigay ito ng HTTP 403 sa awtomatikong pagbasa), kaya ang paglalarawan sa ibaba ay mula sa mga ulat ng media na ikinukumpara namin sa isa’t isa.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-eo-131&quot;&gt;Ano ang EO 131&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa ulat ng Astig.ph, nilagdaan ang Executive Order No. 131 noong Nobyembre 12, 2026. Pinagtibay nito ang AI Governance Framework para sa Pilipinas at lumikha ng National Artificial Intelligence Council (NAIC). Magiging epektibo ito pagkalathala sa Official Gazette o sa pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa parehong ulat, ang framework ay may apat na elemento: ethics at principles, standards at assurance, risk-based policy toolkit, at enabling resources. Hinihingi nitong sundin sa pagbuo, pag-deploy at paggamit ng AI ang mga prinsipyo gaya ng transparency, explainability, security, safety, accountability, integrity, human-centricity, fairness at equity, at ang pamamahala ay naaayon sa panganib ng bawat gamit.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-gagawin-ng-council&quot;&gt;Ano ang gagawin ng Council&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ang Executive Secretary ang chair at ang DEPDev Secretary ang vice chair at secretariat. Kabilang sa mga miyembro ang mga kalihim ng DICT, DOST, DTI, DOF, DepEd, DOLE at DBM, ang chairperson ng CHED, ang director general ng TESDA, at isang kinatawan ng pribadong sektor. Kinokoordina at minomonitor ng Council ang framework at mga kaugnay na inisyatiba. Ayon sa Astig.ph, gagawa ang DICT ng digital platform kung saan magsusumite ng progreso ang mga ahensya kada quarter.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-hindi-pa-malinaw-para-sa-ospital&quot;&gt;Ano ang hindi pa malinaw para sa ospital&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Ayon sa Unbox.ph at Astig.ph, walang binabanggit ang EO na DOH o health sector, at wala ang DOH sa listahan ng mga miyembro. Ang health sector ay lumitaw lang sa magkahiwalay na pahayag ng Pangulo sa isang ASEAN summit, ayon sa Astig.ph.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Walang binabanggit sa mga ulat na Data Privacy Act o ang National Privacy Commission sa mismong EO.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Walang binanggit na bagong tungkulin para sa mga ospital sa mga ulat na nabasa namin. Hindi rin namin masasabi kung may susunod na patakaran ang DOH o FDA.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;May bahagyang pagkakaiba ang mga ulat sa dalas ng pagrepaso ng framework, kaya huwag munang mag-quote ng petsa nang hindi nakikita ang opisyal na teksto.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 id=&quot;mga-puwedeng-gawin-ngayon&quot;&gt;Mga puwedeng gawin ngayon&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Mungkahi ito ng may-akda, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Basahin ang opisyal na teksto&lt;/strong&gt; sa Official Gazette at ipabasa sa legal o compliance officer ng ospital.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Ilista ang AI na ginagamit na ng ospital&lt;/strong&gt; at kung sino ang may pananagutan sa bawat isa. Kailangan ito anuman ang susunod na patakaran.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Bantayan ang DOH, FDA at National Privacy Commission&lt;/strong&gt; para sa mga gabay na may kinalaman sa ospital. Kumpirmahin sa opisyal na teksto kung paano ito nauugnay sa umiiral na RA 10173 (Data Privacy Act) at RA 9711 (FDA Act).&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Nilagdaan noong Nobyembre 12, 2026 ang EO 131: AI Governance Framework at National AI Council na pinamumunuan ng Executive Secretary, ayon sa mga ulat ng Astig.ph at Unbox.ph.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hindi binabanggit ng mga ulat ang DOH, health sector o Data Privacy Act sa mismong EO; hindi pa malinaw ang epekto nito sa ospital.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Basahin ang opisyal na teksto, ilista ang ginagamit na AI, at bantayan ang DOH, FDA at NPC. Hindi ito legal na payo.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://astig.ph/marcos-eo-131-national-ai-council-ai-governance-framework-2026/&quot;&gt;Astig.ph, “Marcos signs EO 131, creating a National AI Council and quarterly AI reports”&lt;/a&gt; · &lt;a href=&quot;https://unbox.ph/news/national-artificial-intelligence-council-philippines/&quot;&gt;Unbox.ph, “Marcos signs EO forming National Artificial Intelligence Council”&lt;/a&gt; · &lt;a href=&quot;https://www.officialgazette.gov.ph/2026/11/12/executive-order-no-131-s-2026/&quot;&gt;Official Gazette, Executive Order No. 131, s. 2026 (hindi nabasa; 403)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 16, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Ang nilalaman ng site na ito ay pangkalahatang impormasyon, pananaliksik at edukasyon. Hindi nito pinapalitan ang medikal na diagnosis o payo para sa partikular na pasyente, at hindi ito legal na payo.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Medical device ba ang AI software ng ospital? Ang sabi ng FDA Act</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-ai-software-medical-device-ba-fda-act-pilipinas/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-ai-software-medical-device-ba-fda-act-pilipinas/</guid><description>Kasama ang “software” sa kahulugan ng medical device sa FDA Act of 2009. Ano ang ibig sabihin nito para sa administrador at nurse leader bago pumirma ng proposal?</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Kapag sinabi ng vendor na “hindi ito medical device, software lang ito,” mahirap para sa isang administrador na malaman kung totoo iyon. Ang unang tingnan ay ang batas mismo. Ang Republic Act No. 9711, o ang Food and Drug Administration (FDA) Act of 2009, ay inaprubahan noong Agosto 18, 2009 at may kahulugan ng “medical device” na tahasang may kasamang software.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-sinasabi-ng-batas&quot;&gt;Ano ang sinasabi ng batas&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa teksto, ang “medical device” ay anumang instrumento, aparato, implement, makina, appliance, implant, in-vitro reagent o calibrator, &lt;strong&gt;software&lt;/strong&gt;, materyal o katulad na bagay na nilalayon ng manufacturer na gamitin sa tao, mag-isa man o kasama ng iba, para sa isa o higit pang tiyak na layunin. Kabilang dito ang diagnosis, pag-iwas, pagsubaybay, panggagamot o pagpapagaan ng sakit; diagnosis, pagsubaybay o panggagamot ng pinsala; at ang pagsuporta sa anatomiya o sa isang prosesong pisyolohikal.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Dalawang bagay ang dapat pansinin. Una, ang salitang “software” ay nasa mismong batas. Ikalawa, ang pagiging medical device ay nakadepende sa &lt;strong&gt;layuning inilaan ng manufacturer&lt;/strong&gt; (“intended by the manufacturer”). Magkaiba ang tool na nagsasabing “nagtatala lang ito ng iskedyul” at ang tool na nagsasabing “tumutulong itong tukuyin ang sakit.”&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-hindi-sinasabi-ng-batas-na-ito&quot;&gt;Ano ang hindi sinasabi ng batas na ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Hindi nito inililista kung aling mga software ang kailangang irehistro, o paano. Ang mga detalyeng iyon ay maaaring nasa mga circular at kautusan ng FDA Philippines. Hindi nabuksan ng pahinang ito ang website ng FDA (nagbabalik ito ng HTTP 403 sa automated na request), kaya wala kaming isinulat tungkol sa mga alituntuning iyon. Huwag ituring na kumpleto ang artikulong ito.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;tatlong-tanong-sa-vendor&quot;&gt;Tatlong tanong sa vendor&lt;/h2&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Itinuturing ba ninyong medical device ang produktong ito sa Pilipinas, at ano ang nakasulat na layunin nito?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kung oo, ano ang inyong rehistro at license to operate sa FDA? Puwede bang makita?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Tugma ba ang plano naming paggamit sa layuning nakasulat sa inyong dokumento?&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Hingin ang sagot nang nakasulat at isama sa kontrata. Ang artikulong ito ay pangkalahatang impormasyon lamang, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Kasama ang “software” sa kahulugan ng medical device sa RA 9711.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Nakadepende ang katayuan sa layuning inilaan ng manufacturer.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hindi sakop ng artikulong ito ang mga circular ng FDA na hindi nabuksan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Humingi ng nakasulat na sagot mula sa vendor tungkol sa katayuan, rehistro at layunin.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9711_2009.html&quot;&gt;RA 9711, FDA Act of 2009 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>AI vendor at pananagutan ng ospital: Sec. 14, 20 at 21 ng Data Privacy Act</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-ai-vendor-pananagutan-data-breach-sec-20-21/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-ai-vendor-pananagutan-data-breach-sec-20-21/</guid><description>Hindi nawawala ang pananagutan ng ospital kapag vendor ang nagpoproseso ng datos. Ano rin ang sinasabi ng batas sa seguridad at sa pag-abiso kapag may breach.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Kapag ibinigay ng ospital ang datos ng pasyente sa AI vendor, madalas ipinapalagay na lilipat din ang pananagutan. Hindi iyon ang sinasabi ng Data Privacy Act of 2012 (RA 10173).&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;subcontract-nananatili-ang-pananagutan&quot;&gt;Subcontract: nananatili ang pananagutan&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Section 14, puwedeng i-subcontract ng personal information controller ang pagproseso ng personal na impormasyon, ngunit siya ang dapat magtiyak na may wastong safeguards para sa confidentiality, para pigilan ang paggamit sa hindi awtorisadong layunin, at para sumunod sa mga kinakailangan ng batas. Sa Section 21, ang bawat controller ay responsable sa personal na impormasyong nasa kanyang kontrol o kustodiya, &lt;strong&gt;kasama ang ipinasa sa third party&lt;/strong&gt; para iproseso, sa loob man o labas ng bansa. At sa Section 20(d), kailangang tiyakin ng controller na ang mga third party na nagpoproseso para sa kanya ay magpatupad ng parehong security measures.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;seguridad&quot;&gt;Seguridad&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ang Section 20 ay humihingi ng makatwiran at naaangkop na organizational, physical at technical measures laban sa aksidente o labag sa batas na pagkasira, pagbabago at pagsisiwalat. Nakadepende ang angkop na antas sa uri ng impormasyon, sa panganib ng pagproseso, sa laki ng organisasyon at sa gastos. Ayon sa batas, kasama sa mga hakbang ang proteksyon sa computer network, isang security policy, proseso para tukuyin at tugunan ang mga vulnerability, at regular na pagbabantay sa mga security breach.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;kapag-may-breach&quot;&gt;Kapag may breach&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Section 20(f), kailangang agad na abisuhan ng controller ang National Privacy Commission at ang mga apektadong data subject kapag may makatwirang paniniwalang nakuha ng hindi awtorisadong tao ang sensitive personal information o impormasyong magagamit sa identity fraud, at naniniwala ang controller o ang Commission na malamang itong magdulot ng tunay na panganib ng malubhang pinsala. May mga probisyon ding nagbibigay sa Commission ng kapangyarihang mag-exempt o mag-postpone ng abiso sa ilang sitwasyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Seryoso ang parusa sa pagtatago: ayon sa Section 30, ang sinumang, matapos malaman ang breach at ang tungkuling mag-abiso, ay sadyang magtago o magpabaya sa pag-aabiso ay maaaring makulong nang 1 taon at 6 na buwan hanggang 5 taon at pagmultahin ng hindi bababa sa Php500,000 ngunit hindi hihigit sa Php1,000,000.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ilagay-sa-kontrata-ng-vendor&quot;&gt;Ilagay sa kontrata ng vendor&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Mungkahi ito ng may-akda, hindi hinihingi ng batas:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Obligasyon ng vendor na agad abisuhan ang ospital, may pangalan ng taong sasagot kahit gabi.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Listahan ng mga sub-processor (cloud, model provider) at lokasyon ng datos.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Pagbabalik o pagbura ng datos sa katapusan ng kontrata, kasama ang logs at backups.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Walang binigay na bilang ng oras ang Section 20(f). Ang takdang oras ng pag-abiso ay nasa mga patakaran ng National Privacy Commission, na hindi nabuksan (HTTP 403), kaya hindi ito nakasulat dito. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Nananatiling responsable ang ospital sa datos na ipinasa sa vendor (Sec. 14, 21).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dapat tiyakin na ang vendor ay may kaukulang security measures (Sec. 20(d)).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;May tungkuling abisuhan ang Commission at ang apektadong tao sa tinukoy na breach (Sec. 20(f)).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;May parusa ang pagtatago ng breach (Sec. 30).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10173_2012.html&quot;&gt;RA 10173, Data Privacy Act of 2012 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>ASEAN Guide sa AI governance: pitong prinsipyo para sa ospital</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-asean-guide-ai-governance-ospital-pitong-prinsipyo/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-asean-guide-ai-governance-ospital-pitong-prinsipyo/</guid><description>Inilatag ng ASEAN ang pitong gabay na prinsipyo at apat na bahagi ng pamamahala ng AI. Paano ito magagamit ng administrador at nurse leader bilang checklist.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Wala pang buong batas sa Pilipinas na partikular sa AI na nabasa namin sa mga pinagkukunang bukas sa publiko. May gabay naman ang ASEAN, ang samahang kinabibilangan ng bansa: ang ASEAN Guide on AI Governance and Ethics (2024). Boluntaryo ang pag-aampon nito, ayon sa mismong gabay, pero praktikal itong balangkas para sa ospital.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;pitong-gabay-na-prinsipyo&quot;&gt;Pitong gabay na prinsipyo&lt;/h2&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Transparency at explainability&lt;/strong&gt; — ipaalam kung kailan ginagamit ang AI, anong datos ang ginagamit at para saan; at kaya ring ipaliwanag nang simple kung bakit ganoon ang rekomendasyon.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Fairness at equity&lt;/strong&gt; — tiyaking hindi lalala ang diskriminasyon; regular na subukan kung may bias at itama ito.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Security at safety&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Human-centricity&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Privacy at data governance&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Accountability at integrity&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Robustness at reliability&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;Halimbawa mula sa gabay para sa kalusugan: kung may AI na tumataya ng posibilidad ng cardiac arrest, ang explainability ay ang pagsasabi sa mga medical professional ng pinakamahahalagang salik (gaya ng edad at blood pressure) na nakaimpluwensya sa rekomendasyon, para makapagpasya sila nang may batayan.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;apat-na-bahagi-para-sa-organisasyon&quot;&gt;Apat na bahagi para sa organisasyon&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Internal governance.&lt;/strong&gt; Isang multi-disciplinary na sentral na lupon (halimbawa, AI Ethics Advisory Board) na nangangasiwa; malinaw na tungkulin ng bawat sangkot; mga pamantayan at template.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Antas ng paglahok ng tao.&lt;/strong&gt; Magsagawa ng pagtatasa ng panganib. Tatlong antas: human-in-the-loop, human-over-the-loop at human-out-of-the-loop. Ayon sa gabay, ang AI na mataas ang bigat at posibilidad ng pinsala ay dapat gumamit ng human-in-the-loop.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Operations management.&lt;/strong&gt; Risk-based na pagtatasa bago magsimula ang pagkolekta ng datos at pagmomodelo; bawasan ang bias dahil sa hindi sapat na kinatawan ang datos.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Komunikasyon sa stakeholders.&lt;/strong&gt; Magtatag ng tiwala, ipaalam kung kailan ginagamit ang AI sa produkto o serbisyo, at tulungan ang mga empleyado na umangkop.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 id=&quot;isang-babala-automation-bias&quot;&gt;Isang babala: automation bias&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Nagbabala ang gabay sa “rubber stamping”: kapag napakataas ng accuracy ng AI, nasasanay ang tao na mag-approve na lang at hindi napapansin ang paminsan-minsang pagkakamali. Para sa ospital, ibig sabihin nito ay hindi sapat na may “taong nagsusuri”; kailangang may oras at kakayahan siyang magsuri nang tunay.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;paano-gamitin-sa-ospital&quot;&gt;Paano gamitin sa ospital&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Gawing checklist ang apat na bahagi: May komite ba kayo? Sino ang may pananagutan sa bawat AI tool? Ano ang antas ng paglahok ng tao sa bawat gamit? Paano ninyo sasabihin sa pasyente at sa staff kung kailan ginagamit ang AI? Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Pitong prinsipyo at apat na bahagi ang laman ng ASEAN Guide, na boluntaryo ayon sa gabay.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ang AI na mataas ang panganib ay dapat may human-in-the-loop.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mag-ingat sa automation bias.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Gamitin ang apat na bahagi bilang checklist ng ospital.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://asean.org/wp-content/uploads/2024/02/ASEAN-Guide-on-AI-Governance-and-Ethics_beautified_201223_v2.pdf&quot;&gt;ASEAN Guide on AI Governance and Ethics (2024)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Automation bias sa ospital: bakit hindi sapat na may taong nagsusuri</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-automation-bias-human-in-the-loop-asean-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-automation-bias-human-in-the-loop-asean-ospital/</guid><description>Binabalaan ng ASEAN Guide ang “rubber stamping”: nasasanay ang tao na aprubahan ang output ng AI. Paano ito gagamitin ng mga nurse leader at administrador.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;“May doktor namang titingin sa resulta ng AI.” Karaniwan itong sagot kapag tinatanong kung ligtas ang isang AI tool. Ang ASEAN Guide on AI Governance and Ethics (2024) ay may babala tungkol dito, at praktikal ito para sa mga ospital.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;tatlong-antas-ng-paglahok-ng-tao&quot;&gt;Tatlong antas ng paglahok ng tao&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa gabay, batay sa pagtatasa ng panganib, may tatlong malawak na kategorya ng paglahok ng tao sa desisyong tinutulungan ng AI:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Human-in-the-loop&lt;/strong&gt; — rekomendasyon lamang ang ibinibigay ng AI at ginagamit ito ng tao bilang input; ang tao ang may buong kontrol sa desisyon. Halimbawa ng gabay: kapag ginagamit ang AI sa paghula ng medikal na kondisyon, ang mga doktor o medical professional pa rin ang nagdidiagnose at nagbibigay ng gamutan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Human-over-the-loop&lt;/strong&gt; — nagbabantay at sumusubaybay ang tao at puwedeng makialam kapag hindi kumilos ang AI ayon sa inaasahan o may hindi inaasahang pangyayari.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Human-out-of-the-loop&lt;/strong&gt; — walang paglahok ng tao sa desisyon.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Sinasabi ng gabay na ang mga AI system na mataas ang bigat at posibilidad ng pinsala ay dapat gumamit ng human-in-the-loop, kung saan puwedeng akuin ng tao ang buong kontrol.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ang-babala-rubber-stamping&quot;&gt;Ang babala: “rubber stamping”&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Hindi sapat na may tao lang. Para maging tunay na human-in-the-loop, kailangang may sapat na pang-unawa ang tao sa mga salik na nakaimpluwensya sa desisyon ng AI at sa kung paano ito nakarating doon, para matukoy kung tumpak, patas o ligtas ang rekomendasyon. Dapat siyang maglaan ng oras at pagsisikap sa pagsusuri sa halip na tanggapin lang ang sagot ng AI para lang bumilis ang trabaho.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nagbababala ang gabay sa &lt;strong&gt;automation bias&lt;/strong&gt; (“rubber stamping risk”): kapag napakataas ng accuracy ng AI, nasasanay ang tao na aprubahan ang output at hindi napapansin ang paminsan-minsang pagkakamali dahil sa “muscle memory”.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-gagawin-ng-ospital&quot;&gt;Ano ang gagawin ng ospital&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Mungkahi ito ng may-akda, hango sa babala ng gabay:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Sa bawat AI tool, isulat kung anong antas ng paglahok ng tao ang ginagamit at bakit.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bigyan ng oras sa daloy ng trabaho ang taong nagsusuri; huwag itong gawing dagdag na pindot lang.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ipaliwanag sa taong nagsusuri kung anong mga salik ang tinitingnan ng AI.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Magplano ng pana-panahong pagsubok kung saan sinasadya ang mga halimbawang may mali, para makita kung napapansin ang mga ito.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Isali ang mga nurse na gumagamit ng tool sa pagdidisenyo ng daloy ng trabaho.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Tatlong antas ng paglahok ng tao ang inilalarawan ng ASEAN Guide; human-in-the-loop para sa mataas na panganib.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hindi sapat ang tao lang; kailangang may oras at kakayahan siyang magsuri.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mag-ingat sa automation bias.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Boluntaryo ang gabay at hindi legal na payo ang artikulong ito.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://asean.org/wp-content/uploads/2024/02/ASEAN-Guide-on-AI-Governance-and-Ethics_beautified_201223_v2.pdf&quot;&gt;ASEAN Guide on AI Governance and Ethics (2024)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Datos ng pasyente at AI: ano ang sinasabi ng Data Privacy Act sa ospital</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-data-privacy-act-datos-pasyente-ai-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-data-privacy-act-datos-pasyente-ai-ospital/</guid><description>Sensitibong impormasyon ang datos pangkalusugan sa ilalim ng Data Privacy Act of 2012. Mga prinsipyo at karapatang dapat alam ng administrador bago gumamit ng AI.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Kapag may AI tool na tumatanggap ng datos ng pasyente, dalawang tanong ang agad lumilitaw: puwede ba itong gawin, at ano ang dapat sabihin sa pasyente? Ang Republic Act No. 10173, o ang Data Privacy Act of 2012 (inaprubahan noong Agosto 15, 2012), ang batayan ng sagot.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;sensitibo-ang-datos-pangkalusugan&quot;&gt;Sensitibo ang datos pangkalusugan&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Sa kahulugan ng batas, ang “sensitive personal information” ay kinabibilangan ng impormasyon tungkol sa &lt;strong&gt;kalusugan&lt;/strong&gt; ng isang tao, pati ang mga kasalukuyan o dating rekord pangkalusugan na inisyu ng mga ahensya ng gobyerno. Sa Section 13, bawal ang pagproseso nito maliban sa mga kasong nakalista. Dalawa ang pinaka-kaugnay sa ospital: kapag may pahintulot ang tao na &lt;strong&gt;tiyak sa layunin&lt;/strong&gt; bago ang pagproseso, at kapag kailangan ito para sa &lt;strong&gt;medical treatment&lt;/strong&gt;, isinasagawa ng medical practitioner o medical treatment institution, at tinitiyak ang sapat na antas ng proteksyon.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mahalagang tandaan: ang pagiging pasok sa “medical treatment” ay hindi awtomatikong sumasaklaw sa bawat gamit ng AI, lalo na kung ang datos ay ipinapasa sa vendor o ginagamit para sa pagsasanay ng modelo. Kailangang suriin ang bawat gamit.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;tatlong-prinsipyo&quot;&gt;Tatlong prinsipyo&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Section 11, dapat sundin ang transparency, legitimate purpose at proportionality. Sa praktika: kolektahin ang datos para sa tinukoy na layunin na ipinahayag bago o sa lalong madaling panahon pagkatapos kolektahin; iproseso nang patas at ayon sa batas; tiyaking tama at napapanahon; kumuha lamang ng sapat at hindi labis; at itago lamang hangga’t kailangan.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-dapat-sabihin-sa-pasyente&quot;&gt;Ano ang dapat sabihin sa pasyente&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Sa Section 16, may karapatan ang data subject na malaman, bago pumasok ang datos niya sa sistema o sa susunod na praktikal na pagkakataon: ang paglalarawan ng datos, ang mga layunin, ang saklaw at paraan ng pagproseso, ang mga tatanggap, ang pagkakakilanlan at contact ng controller, ang tagal ng pag-iimbak, at ang kanyang mga karapatan, kasama ang karapatang magreklamo sa National Privacy Commission. May mga eksepsiyon ang batas.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kasama rin sa karapatan sa access ang impormasyon tungkol sa &lt;strong&gt;automated processes&lt;/strong&gt; kung ang datos ay gagawing o malamang na gagawing nag-iisang batayan ng desisyong may malaking epekto sa tao.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 10173. Hindi nabuksan ang website ng National Privacy Commission (HTTP 403), kaya hindi sakop ang mga advisory, circular at ang Implementing Rules and Regulations nito. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo; kumonsulta sa inyong Data Protection Officer.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Sensitibong personal na impormasyon ang datos pangkalusugan (Sec. 3(l)).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bawal ang pagproseso nito maliban sa mga kasong nakalista, gaya ng pahintulot na tiyak sa layunin o medical treatment (Sec. 13).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Sundin ang transparency, legitimate purpose at proportionality (Sec. 11).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;May karapatan ang pasyente sa impormasyon bago ang pagproseso at sa impormasyon tungkol sa automated processes (Sec. 16).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10173_2012.html&quot;&gt;RA 10173, Data Privacy Act of 2012 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>License to operate ng FDA: ano ang itatanong sa AI vendor ng ospital</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-fda-license-to-operate-vendor-ai-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-fda-license-to-operate-vendor-ai-ospital/</guid><description>Ipinagbabawal ng FDA Act ang pagbebenta at pamamahagi ng device nang walang license to operate. Paano ito gagamitin ng ospital sa pagsusuri ng vendor.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Sa bawat presentasyon ng AI vendor, may tanong na madalas hindi naitatanong: lisensyado ba ang kumpanyang nagbebenta sa inyo? Sa FDA Act of 2009 (RA 9711), may dalawang probisyon na magagamit ng ospital bilang gabay sa pagtatanong.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;dalawang-ipinagbabawal-na-gawain&quot;&gt;Dalawang ipinagbabawal na gawain&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ang Section 10 ng batas ay naglilista ng mga ipinagbabawal na gawain. Dalawa ang may kinalaman sa mga ospital na bumibili ng device o software na itinuturing na device:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Ang paggawa, pag-angkat, pag-export, pagbebenta, pag-aalok ng benta, pamamahagi, paglilipat o retail ng anumang gamot, device o in-vitro diagnostic reagent ng sinumang tao o kumpanya &lt;strong&gt;nang walang license to operate&lt;/strong&gt; mula sa FDA.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ang paggawa, pag-angkat, pagbebenta, pamamahagi, promosyon, advertisement o sponsorship ng anumang health product na kahit &lt;strong&gt;kailangang irehistro ay hindi nakarehistro&lt;/strong&gt; sa FDA.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Sa kahulugan ng batas, ang “registration” ay ang proseso ng pag-apruba ng aplikasyon para irehistro ang health product bago ang paggawa, pag-angkat, pagbebenta, pamamahagi at iba pang tinukoy na gawain.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;paano-ito-gagamitin-ng-ospital&quot;&gt;Paano ito gagamitin ng ospital&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Hindi ang ospital ang may tungkuling suriin kung tama ang pagkaklasipika ng vendor, pero makatwirang humingi ng patunay bago bumili. Ilang praktikal na tanong:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;Anong kumpanya ang nagbebenta at namamahagi sa Pilipinas, at may license to operate ba ito mula sa FDA para sa gawaing iyon?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kung itinuturing na health product ang software, nakarehistro ba ito? Ano ang detalye ng rehistro?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kung sinabi ng vendor na hindi ito device, ano ang nakasulat na paliwanag batay sa layuning inilaan nito?&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2 id=&quot;mga-hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Mga hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 9711. Hindi nabasa ang mga circular at administrative order ng FDA Philippines (HTTP 403 ang website nito), kaya hindi namin masasabi kung aling mga uri ng software ang kailangang irehistro o ano ang proseso. Para sa mga iyon, makipag-ugnayan sa FDA o sa inyong compliance officer. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Bawal ang pagbebenta o pamamahagi ng device nang walang license to operate mula sa FDA (Sec. 10, bawal na gawain k).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Bawal ang pagbebenta ng health product na kailangang irehistro pero hindi nakarehistro (bawal na gawain j).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Humingi sa vendor ng lisensya, rehistro at nakasulat na layunin ng produkto.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2009/ra_9711_2009.html&quot;&gt;RA 9711, FDA Act of 2009 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Generative AI at datos ng pasyente: tatlong tanong bago magpaste</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-generative-ai-datos-pasyente-tatlong-tanong-bago-magpaste/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-generative-ai-datos-pasyente-tatlong-tanong-bago-magpaste/</guid><description>Puwede bang ipaste ng staff ng ospital ang impormasyon ng pasyente sa chatbot? Tatlong tanong na hango sa Data Privacy Act para sa patakaran ng inyong ospital.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Gumagamit na ang mga staff ng chatbot para sa mga liham, buod at pagsasalin. Ang tanong ng administrasyon: puwede bang ipaste ang impormasyon ng pasyente? Walang iisang sagot na nakasulat sa batas para sa chatbot mismo, pero may mga probisyon sa Data Privacy Act of 2012 (RA 10173) na makakatulong gumawa ng patakaran.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;1-sensitibo-ba-ang-datos-na-ipapaste&quot;&gt;1. Sensitibo ba ang datos na ipapaste?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Sensitive personal information ang impormasyon tungkol sa kalusugan, at bawal itong iproseso maliban sa mga kasong nakalista sa Section 13, gaya ng pahintulot na tiyak sa layunin, o medical treatment na isinasagawa ng medical practitioner o treatment institution na may sapat na proteksyon. Ang pagpaste ng datos sa isang serbisyong hindi aprubado ng ospital ay hindi awtomatikong pasok sa alinman doon. Ituring na delikado ang anumang datos na nakakakilanlan.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;2-saan-napupunta-ang-datos-at-sino-ang-may-pananagutan&quot;&gt;2. Saan napupunta ang datos, at sino ang may pananagutan?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Pagproseso (processing) ang anumang operasyon sa personal na impormasyon, kasama ang pagkolekta, pag-iimbak at paggamit. Kapag ipinasa ang datos sa isang third party, ang controller pa rin ang responsable (Sec. 21), at kailangan niyang tiyaking may kaukulang safeguards at security measures ang third party (Sec. 14 at 20(d)). Kung ang serbisyo ay hindi dumaan sa kasunduan ng ospital, walang ganitong tiyak.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;3-mapapaliwanagan-ba-ng-ospital-ang-pasyente&quot;&gt;3. Mapapaliwanagan ba ng ospital ang pasyente?&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Sec. 16, may karapatan ang pasyente na malaman ang mga layunin, tatanggap at tagal ng pag-iimbak ng kanyang datos. Kung ang datos ay napunta sa isang chatbot na hindi alam ng ospital, hindi ito masasagot.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;mungkahing-patakaran&quot;&gt;Mungkahing patakaran&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Mungkahi ito ng may-akda, hindi hinihingi ng batas:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Magbigay ng listahan ng mga aprubadong tool at kung anong uri ng datos ang puwedeng ipasok sa bawat isa.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ipagbawal ang pagpaste ng pangalan, numero ng rekord, petsa ng kapanganakan, address, numero ng telepono at nilalaman ng rekord sa mga hindi aprubadong tool.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Itakda kung sino ang paiulat-an kapag may naipasok na datos sa maling tool.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Sanayin ang staff, at ipaalala na maaaring maglahad ang generative AI ng gawa-gawang nilalaman kaya dapat suriin ang output.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;May kasamang template ang site na ito para sa ganitong patakaran.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 10173, pero hindi nabuksan ang mga advisory ng National Privacy Commission (HTTP 403), na maaaring may mas tiyak na gabay sa AI. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Sensitibo ang datos pangkalusugan; mahigpit ang kondisyon ng pagproseso (Sec. 13).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Responsable pa rin ang ospital sa datos na napunta sa third party (Sec. 21).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Gumawa ng listahan ng aprubadong tool at malinaw na patakaran sa staff.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10173_2012.html&quot;&gt;RA 10173, Data Privacy Act of 2012 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Mga karapatan ng pasyente sa Sec. 16 ng Data Privacy Act kapag may AI</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-karapatan-ng-pasyente-sec-16-data-privacy-act-ai/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-karapatan-ng-pasyente-sec-16-data-privacy-act-ai/</guid><description>Access, pagwawasto, pagharang at reklamo: ano ang mga karapatang ibinibigay ng Section 16 sa pasyente, at ano ang dapat ihanda ng ospital na gumagamit ng AI.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Kapag may AI tool na gumagamit ng datos ng pasyente, madalas na sa vendor at sa IT napupunta ang usapan. Pero may mga karapatan ang pasyente na kailangang masagot ng ospital. Nakalista ang mga ito sa Section 16 ng Data Privacy Act of 2012 (RA 10173), at mahalagang malaman ng administrasyon at ng mga nurse na humaharap sa pasyente.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ang-mga-karapatan-sa-payak-na-wika&quot;&gt;Ang mga karapatan, sa payak na wika&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa teksto ng batas, may karapatan ang data subject (ang pasyente) na:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Malaman&lt;/strong&gt; kung ang kanyang personal na impormasyon ay pinoproseso, at makatanggap, bago pumasok ang datos sa sistema o sa susunod na praktikal na pagkakataon, ng paglalarawan ng datos, ng mga layunin, ng saklaw at paraan ng pagproseso, ng mga tatanggap, ng pagkakakilanlan at contact ng controller, ng tagal ng pag-iimbak, at ng kanyang mga karapatan, kasama ang karapatang magreklamo sa Commission.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Magkaroon ng makatwirang access&lt;/strong&gt; sa nilalaman ng kanyang pinroseso, sa pinagmulan, sa mga tumanggap, sa paraan ng pagproseso at sa mga dahilan ng pagsisiwalat.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Makakuha ng impormasyon tungkol sa automated processes&lt;/strong&gt; kung ang datos ay gagawing o malamang na gagawing nag-iisang batayan ng desisyong may malaking epekto sa kanya.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Tumutol sa kamalian&lt;/strong&gt; at ipaayos ito sa controller.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Humiling ng pagsuspinde, pag-withdraw, pagharang o pagbura&lt;/strong&gt; kapag may sapat na patunay na ang datos ay hindi kumpleto, luma, mali, nakuha nang labag sa batas, ginamit sa hindi awtorisadong layunin o hindi na kailangan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Mabayaran ng danyos&lt;/strong&gt; dahil sa ganoong paggamit.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Hiwalay pa ang Section 18: ang karapatang kumuha ng kopya ng datos sa elektroniko o istrukturadong format na maaaring gamitin muli, kapag pinoproseso ito nang elektroniko sa ganoong format.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-ibig-sabihin-nito-sa-ospital-na-may-ai&quot;&gt;Ano ang ibig sabihin nito sa ospital na may AI&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Tatlong praktikal na tanong:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Nasasabi ba ninyo sa pasyente ang mga hinihingi ng Sec. 16(b)?&lt;/strong&gt; Kasama rito ang mga tatanggap ng datos at ang tagal ng pag-iimbak. Kung may vendor na tumatanggap ng datos, dapat itong nakasaad.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Kaya ba ninyong sagutin ang hiling na access o pagwawasto kung nasa vendor ang kopya?&lt;/strong&gt; Itanong sa vendor kung paano ito hahawakan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;May proseso ba kayo sa paghiling ng pagbura o pagharang?&lt;/strong&gt; Alamin kung ano ang mangyayari sa logs at backup ng vendor.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;May mga eksepsiyon ang batas: halimbawa, hindi kumakapit ang mga naunang seksyon sa datos na ginagamit lamang para sa pananaliksik at estadistika sa ilalim ng mga kondisyon ng Sec. 19. Kumonsulta sa legal counsel para sa inyong sitwasyon.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 10173. Hindi nabuksan ang website ng National Privacy Commission (HTTP 403), kaya hindi sakop ang mga advisory at ang Implementing Rules. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Nasa Sec. 16 ang mga karapatan ng pasyente: malaman, ma-access, itama, harangin at bayaran ng danyos; Sec. 18 ang kopya ng datos.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kasama ang impormasyon tungkol sa automated processes sa karapatan sa access.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dapat kayang sagutin ng ospital ang mga hiling kahit nasa vendor ang kopya.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10173_2012.html&quot;&gt;RA 10173, Data Privacy Act of 2012 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>Seguridad ng datos ng pasyente: ang hinihingi ng Sec. 20 sa IT</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-seguridad-ng-datos-sec-20-checklist-it-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-seguridad-ng-datos-sec-20-checklist-it-ospital/</guid><description>Makatwirang organizational, physical at technical measures: ano ang eksaktong sinasabi ng Section 20 ng Data Privacy Act, at paano ito gagamitin sa pagsusuri ng AI tool.</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Kapag tinanong ng administrador ang vendor na “ligtas ba ang sistema ninyo?”, madalas ay “oo” lang ang sagot. Mas makakatulong kung alam ng ospital kung ano ang hinihingi ng batas. Sa Data Privacy Act of 2012 (RA 10173), ang Section 20 ang tungkol sa seguridad ng personal na impormasyon.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ang-pangunahing-tungkulin&quot;&gt;Ang pangunahing tungkulin&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Section 20(a) at (b), kailangang magpatupad ang controller ng makatwiran at naaangkop na organizational, physical at technical measures para protektahan ang personal na impormasyon laban sa aksidente o labag sa batas na pagkasira, pagbabago at pagsisiwalat, at laban sa iba pang labag sa batas na pagproseso, pati sa mga panganib na natural (gaya ng aksidenteng pagkawala) at gawa ng tao (gaya ng labag sa batas na pag-access at pandaraya).&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;gaano-karami-ang-sapat&quot;&gt;Gaano karami ang “sapat”&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa Section 20(c), nakadepende ang angkop na antas ng seguridad sa uri ng impormasyong poprotektahan, sa panganib ng pagproseso, sa laki ng organisasyon at kumplikado ng operasyon nito, sa kasalukuyang pinakamahusay na praktika sa proteksyon ng datos at sa gastos ng pagpapatupad. Ibig sabihin, mas mataas ang inaasahan para sa sensitibong datos gaya ng datos pangkalusugan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kabilang sa mga hakbang, ayon sa batas at sa mga gabay na maaaring ilabas ng Commission:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;mga safeguard para protektahan ang computer network laban sa aksidente, labag sa batas o hindi awtorisadong paggamit o panghihimasok;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;isang security policy sa pagproseso ng personal na impormasyon;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;proseso sa pagtukoy at pagtatasa ng mga makatwirang inaasahang vulnerability sa computer network, at sa pagsasagawa ng preventive, corrective at mitigating na aksyon;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;regular na pagbabantay sa mga security breach.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h2 id=&quot;kasama-ang-mga-third-party&quot;&gt;Kasama ang mga third party&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Sa Section 20(d), kailangang tiyakin ng controller na ang mga third party na nagpoproseso ng personal na impormasyon para sa kanya ay magpapatupad din ng mga kinakailangang security measure. At ayon sa Section 20(e), ang mga empleyado, ahente o kinatawan na sangkot sa pagproseso ay kailangang magpanatili ng mahigpit na confidentiality, na nagpapatuloy kahit pagkatapos nilang umalis sa serbisyo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;paano-gamitin-sa-pagsusuri-ng-ai-vendor&quot;&gt;Paano gamitin sa pagsusuri ng AI vendor&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Gawing tanong ang bawat bahagi: Ano ang security policy ng vendor, at nasaan ang kopya nito? Paano nito tinutukoy at tinutugunan ang mga vulnerability? Paano binabantayan ang mga breach, at paano kayo aabisuhan? Sino ang mga sub-processor at ano ang kanilang mga hakbang? Isulat ang mga sagot at ilakip sa kontrata.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 10173. Hindi nabuksan ang mga patakaran at gabay ng National Privacy Commission (HTTP 403), kaya hindi sakop ang mga tiyak na teknikal na pamantayang maaaring nakasaad doon. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Humihingi ang Sec. 20 ng makatwirang organizational, physical at technical measures.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Nakadepende ang antas sa uri ng datos, panganib, laki ng organisasyon at gastos.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kasama ang mga third party at ang confidentiality ng mga empleyado.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10173_2012.html&quot;&gt;RA 10173, Data Privacy Act of 2012 (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item><item><title>EHR at AI sa ospital: ano ang hinihingi ng Section 36 ng UHC Act</title><link>https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-uhc-act-section-36-ehr-ai-ospital/</link><guid isPermaLink="true">https://hospital-ai-lab.com/in/blog/2026-11-14-uhc-act-section-36-ehr-ai-ospital/</guid><description>Inuutusan ng Universal Health Care Act ang mga provider na magkaroon ng health information system. Ano ang kaugnayan nito sa AI na gagamit ng datos ng ospital?</description><pubDate>Sat, 14 Nov 2026 00:00:00 GMT</pubDate><content:encoded>&lt;p&gt;Bago magpasok ng AI sa ospital, kadalasan ay kailangan muna ng maayos na digital na datos. Sa Pilipinas, may batas na tumutukoy sa pundasyong iyon: ang Republic Act No. 11223, o ang Universal Health Care Act, na inaprubahan noong Pebrero 20, 2019. Ang Section 36 nito ay tungkol sa health information system.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;ano-ang-sinasabi-ng-section-36&quot;&gt;Ano ang sinasabi ng Section 36&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ayon sa teksto, ang lahat ng health service provider at insurer ay kailangang magpanatili ng sariling health information system. Binubuo ito ng:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;enterprise resource planning,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;human resource information,&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;electronic health records, at&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;electronic prescription log,&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;na naaayon sa pamantayan ng DOH. Regular itong ina-upload nang elektroniko sa pamamagitan ng mga interoperable na sistema. Sinasabi rin ng seksyon na ang sistema ay bubuuin at popondohan ng DOH at PhilHealth, at na dapat palaging itaguyod ang privacy at confidentiality ng pasyente alinsunod sa Data Privacy Act of 2012.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;bakit-mahalaga-ito-sa-ai&quot;&gt;Bakit mahalaga ito sa AI&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Ang AI tool na gagamit ng datos ng ospital ay kadalasang kumukuha mula sa EHR o iba pang bahagi ng sistemang ito. Tatlong bagay ang dapat itanong:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Pamantayan.&lt;/strong&gt; Naaayon ba ang formats at interface ng tool sa mga pamantayan ng DOH para sa health information system? Hindi nabuksan ng pahinang ito ang mga pamantayang iyon, kaya itanong sa DOH o sa inyong IT.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Interoperability.&lt;/strong&gt; Kaya bang makipag-usap ng tool sa umiiral na sistema nang hindi gumagawa ng hiwalay na kopya ng datos ng pasyente?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Privacy.&lt;/strong&gt; Dahil direktang nakakabit sa batas ang privacy ng pasyente sa Section 36, kailangang pumasa ang anumang paggamit ng AI sa mga pamantayan ng Data Privacy Act. Basahin ang kasamang artikulo tungkol dito.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;h2 id=&quot;hangganan-ng-artikulong-ito&quot;&gt;Hangganan ng artikulong ito&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Binasa ang buong teksto ng RA 11223. Hindi nabuksan ang mga issuance ng DOH (HTTP 403 ang website nito), kaya walang nakasulat dito tungkol sa mga tiyak na pamantayan o takdang petsa ng pagpapatupad. Pangkalahatang impormasyon lamang ito, hindi legal na payo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&quot;buod&quot;&gt;Buod&lt;/h2&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Inuutusan ng Sec. 36 ng UHC Act ang mga provider at insurer na magkaroon ng health information system na may EHR at electronic prescription log.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dapat interoperable ang sistema at naaayon sa pamantayan ng DOH.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dapat palaging protektado ang privacy ng pasyente ayon sa Data Privacy Act.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Itanong sa vendor kung paano kumakabit ang AI sa sistemang ito.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mga sanggunian: &lt;a href=&quot;https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2019/ra_11223_2019.html&quot;&gt;RA 11223, Universal Health Care Act (LawPhil)&lt;/a&gt;. Binasa noong Nobyembre 14, 2026.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;</content:encoded><category>News</category></item></channel></rss>